سهم کالاهای دانش بنیان در تجارت ایران

تسهیلات برای شرکت‌های دانش‌بنیان
آبان ۲۹, ۱۳۹۷

سهم کالاهای دانش بنیان در تجارت ایران

صادرات کالاهای با فناوری بالا از چندین جهت برای کشورها از اهمیت ویژه ای برخوردار است، ارزش بالای این کالاها ، ایجاد ثبات و اقتدار سیاسی و وابستگی در کشور مقصد، نسبت به سایر صادرات کالاهای تولیدی اهمیت بیشتری دارند. ارزش اقتصادی بالای کالاهای دانش بنیان در مقایسه با سایر تولیدات خام و با فناوری های سطح پایین و متوسط می تواند تاثیر شگرفی بر توسعه و رفاه اقتصادی و اقتدار سیاسی کشور در عرصه بین المللی داشته باشد. این مطالعه با هدف تعیین سهم کالاهای دانش بنیان از تجارت خارجی ایران انجام شده و برای دستیابی به این هدف، از روش داده کاوی و بررسی تک تک تعرفه های صادرات و واردات ایران در یک دوره ی ۵ ساله، کالاهای با فناوری بالا را از سایر کالاها تفکیک کرده و سهم این کالاها از کل تجارت ایران را محاسبه نموده است. نتایج بررسی ها نشان می دهد که صادرات کالاهای با فناوری بالا در ایران سهمی بسیار ناچیز و کمتر از یک واحد درصد از کل صادرات را در اختیار داشته است. سهم واردات کالاهای دانش بنیان نیز با دو هدف سنجش نیاز ایران به کالاهای دانش بنیان و میزان وابستگی ایران به سایر کشورها مورد محاسبه قرار گرفت. سهم واردات کالاهای دانش بنیان در سال های مورد مطالعه بین ۷تا ۹ درصد از مجموع ارزش واردات بوده است. مرزهای فناوری ایران در صادرات کالاهای با فناوری بالا از کشورهای همسایه فراتر نرفته و عمده ی صادرات این کالاها به چهار کشور همسایه عراق، افغانستان، روسیه و سوریه صادر شده است. در مقابل عمده ی کالاهای با فناوری بالا از کشورهای چین، امارات متحده ی عربی، جمهوری کره و آلمان وارد کشور شده است. براین اساس ایران از نظر دستیابی به اقتصاد دانش بنیان براساس یافته های این مطالعه با اهداف تعیین شده در اسناد بالادستی فاصله ی زیادی دارد و نتوانسته از مزایای تجارت کالاهای با فناوری بالا بهره ببرد.
مقاله کامل